Wandelen tussen de Veluwe en het Veluwemeer

Al in het begin van de wandeling zien we op een bord dat er in ’t Harde inderdaad genoeg kerken zijn, voor elk wat wils. Wij lopen door en komen al snel op mooie bospaden van het landgoed Zwaluwenburg. Op een informatiebord staat onder meer een Vogeltuin. Wat moeten we ons daarbij voorstellen? Dat wordt al snel duidelijk als we een veld met Echinacea’s zien, oftewel zonnehoeden. Dat moet wel de basis zijn van Echinaforce, het paradepaardje van kruidengenezer Dr. A. Vogel, en goed voor van alles. Of dat waar is of niet, in ieder geval is het prettig rondlopen in de tuinen, waar nog veel meer planten groeien: van brandnetels (die zuiveren en ontgiften) en weegbree (voor sterke botten en gewrichten) tot zonnebloemen (goed voor hart en bloedvaten). Wij gaan ervan uit dat wandelen daar ook heel goed voor is. We slaan dus het aanpalende bezoekerscentrum over en missen daardoor een kijkje in de Vogel-keuken.

Joods Elburg

Even verder ligt het landhuis Zwaluwenburg, en gaat het stevig regenen. Dat heeft Weeronline niet aangekondigd, dus de paraplu is thuisgebleven en we worden aardig nat. Maar er komen nog genoeg kilometers om weer op te drogen.

Al snel is daar Hanzestad Elburg, een alleraardigst en tamelijk toeristisch vestingstadje. Het is al snel duidelijk waarom het Westerborkpad Elburg aandoet. Het pad voert langs het museum Sjoel Elburg, waarin vroeger de synagoge was gevestigd. Het laat de geschiedenis van Joden in Elburg zien, en zo leren we dat zich hier vanaf 1700 zich Joodse families uit Duitsland en midden Europa vestigden. In de 19^e eeuw waren ze met ongeveer 100 personen. Verderop, aan de rand van de stad, op de Oosterwal, ligt de Joodse begraafplaats, met Hebreeuwse letters op de grafstenen. Met deze geschiedenis verwacht je in Elburg ook de nodige ‘struikelstenen’, maar die zijn er niet. In de plaats daarvan zijn er op de gevels van bepaalde panden davidssterren aangebracht. Elburg kent Joodse wandelingen, en bij huizen met davidssterren kan de gids het bijbehorende verhaal vertellen.

Ook afgezien van het Joodse verhaal is Elburg de moeite waard om er de tijd voor te nemen. Bijvoorbeeld voor een selfie bij de bank met de tekst: ‘Weet je eigenlijk wel hoe leuk je bent’. En dat dan door anderen te laten beamen. En ook hier zijn er maar liefst 8 kerken.

Van Zuiderzee naar Veluwemeer

Elburg heeft niet alleen een Joods verleden, het is ook een voormalige vissersplaats aan de Zuiderzee. Dat is te zien aan de voormalige vissershaven, met visafslag, rokerijen en een scheepswerf. Sinds de inpoldering van Flevoland (hier droog in 1957) is dit niet meer het geval, en is er alleen een randmeer, hier het Veluwemeer, overgebleven. We stappen hier dus over van het Westerborkpad op het Zuiderzeepad. Waar dit pad loopt is duidelijk: het is bijna 500 km lang en heeft Enkhuizen als begin- en eindpunt.