Grensperikelen
Hollandsche Rading is best een bijzonder station. Allereerst loopt de provinciegrens tussen Noord-Holland en Utrecht in de lengterichting tussen de sporen. Een wandelaar die op spoor 2 uit de trein stapt die uit Hilversum komt is in eerstgenoemde provincie. Spoor 1 vanwaar de trein naar Hilversum vertrekt, bevindt zich op Utrechtse bodem. Hoe kan dat?
Het gedonder in de glazen begint als zowel de bisschop van Utrecht als de graaf van Holland eenmaal weten hoe waardevol het veen is tussen de Vecht in het westen en de Eem in het oosten. De grens tussen hun bisdom en graafschap blijft eeuwenlang een bron van conflict. Pas in 1719 bereiken de twee overeenstemming. Tussen Loosdrecht en Eemnes wordt de grens gemarkeerd met 23 genummerde hardstenen palen en voorzien van de wapens van Utrecht (twee kruisen en twee leeuwen) en Holland (een klimmende leeuw).
Voor we de bossen intrekken nemen we een kijkje bij de eerste bijzonderheid: het kruispunt aan de westkant van het spoor, waar grenspaal 18 staat. In de dorpsnaam keert die grens terug. Rading is de overdreven correcte vorm van raaiing, dat lijn of grens betekent. Hollandsche Rading betekent dus ’grens met Holland’. Hierna korten we de dorpsnaam af tot HR.
Gotische bogen
Omdat wat nu HR is tot in de jaren ’30 voornamelijk een uitgestrekt heidegebied was, lijkt de opening van dit station in juni 1885 een onlogische keuze. Landeigenaar familie Hooijer wilde echter alleen grond voor de aanleg afstaan als er minimaal voor honderd jaar een station zou komen. De komst van een kazerne, een groeiende buurtschap en een toenemend aantal vakantiegangers zorgden voor steeds meer reizigers.
Een tweede bijzonderheid zijn de portalen die de bovenleiding dragen. Bij het herstel en de elektrificatie na WO II was er een groot tekort aan staal. NS-ingenieur Cuperus ontwierp al in 1938 hoefijzervormige spanten van beton , die in het jargon de naam Gotische bogen kregen. En de derde bijzonderheid? Het Perron aan de kop van spoor 2; het adres voor de lekkerste broodjes en taarten.
Grote kuilen
We beginnen aan onze licht glooiende wandeling door aaneengesloten bosgebieden, met het dorp Lage Vuursche als een grote open plek. De schilderachtige Dorpsstraat lijkt voornamelijk uit restaurants te bestaan, afgewisseld met mooie oude gebouwtjes. Niet vreemd, want het dorp trekt jaarlijks meer dan 2 miljoen bezoekers. Voor kasteel Drakensteyn, waar prinses Beatrix woont, hoef je het niet te doen – tenzij je een liefhebber bent van degelijk hekwerk.
Nee, wij geven de voorkeur aan de grote kuilen onderweg en aan de zes grafheuvels van Drakensteyn. Vrij snel na ons vertrek uit HR wandelen we door het natuurgebied De Zuid, met daarin de Bosberg en een langgerekte kuil die ontstond door een zandafgraving. Vervolgens is de afgraving uitgegroeid tot een waardevol natuurgebied.
Net voorbij kasteel Drakensteyn zien we rechts een aantal grafheuvels liggen. Onderzoek in de jaren ’30 wijst uit dat de gevonden grafgiften gebruikelijk waren in de periode tussen 1800 en 1100 v.C. Even verderop weer een kuil, deels bespikkeld met banken en een enkele grote tent: de Kuil van Drakensteyn. Ooit stond hier ‘de hut van ome Jan’, een eenvoudige horecavoorziening van een voormalige scheepskok. De huidige uitbater gooit het over een natuurinclusieve boeg; een aanrader vinden wij.
Buitenpoort Baarn
Op de nadering van Baarn begint het bos subtiel te veranderen. We wandelen nu over statige lanen met dikke beuken aan weerszijden. Deze laan en 7 andere komen uit bij de Grote Kom, een natuurlijke laagte die door kwelwater wordt gevoed. Op een viertal strategische hoekpunten van de in 2013 herstelde vijver staan houten beelden van kunstenaar Gert Eussen.
Nog een paar honderd meter en we staan bij Buitenpoort Baarn. Een Buitenpoort is een OV-knooppunt waarmee NS, Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug en andere instanties beogen de aangrenzende natuurgebieden beter bereikbaar maken zonder afhankelijk te zijn van de auto. ‘dankzij een herkenbare inrichting en slimme bewegwijzering.’ Nou, dan zouden wij de markering niet laten eindigen bij het houten blok met kaart. En hem laten beginnen op het perron, en niet pas aan het eind van de stationstunnel.
