Kiezen: snel en ver weg? Minder snel en dichtbij? Of allebei?

De dreigende miljoenenbezuiniging van de rijksoverheid op het lokale OV is in 2026 en 2027 van de baan, na o.a. een handtekeningenactie en een toeterprotest door Rover, de regionale opdrachtgevers en de vervoerders. Maar de Rotterdamse RET zou volgend jaar wel 1 miljoen euro minder ontvangen van opdrachtgever Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH). Na protesten van reizigers via het  en gemeenten, onder andere via Rover en het reizigersoverleg Metrocov, is ook deze bezuiniging voorlopig van tafel. 

Bijrol voor bus?

Je kunt gerust zeggen dat rail grotendeels de basis is van het OV in de Rotterdamse regio. Er zijn in het stedelijk gebied niet veel wijken waar geen metro, tram of trein in de buurt komt. Het lijkt alsof de bus een bijrol heeft. Maar wel een belangrijke! Dankzij de bus kunnen inwoners van Krimpen aan den IJssel en Ridderkerk met het OV reizen. En kunnen bewoners van de wijk Vreewijk in Rotterdam Zuid redelijk dicht bij huis op de bus naar het belangrijke Zuidplein stappen. En zo zijn er nog talloze voorbeelden te noemen.

Alternatief als voorwaarde

Waar dupeer ik de minste reizigers? Welke maatregelen zorgen voor lagere exploitatiekosten? Hoe krijgen we meer reizigers en dus inkomsten? Deze vragen probeerde de RET te beantwoorden bij het invullen van de bezuiniging. MRDH zet in haar Mobiliteitsvisie in op de ‘meest passende economisch efficiënte vorm van vervoer’. Dit zijn vooral snelle verbindingen: metro’s, trams en bussen tussen knooppunten. Rover denkt dat dit voor beter OV kan zorgen, bijvoorbeeld met snelle buslijnen tussen sommige wijken zodat je niet meer met de metro via Rotterdam-centrum hoeft te reizen. Maar door snelle bussen dreigen er ook reizigers buiten de boot te vallen, omdat het OV niet meer dicht bij hun voordeur of bestemming stopt. Gelukkig stelt MRDH in haar mobiliteitsvisie dat iedereen gebruik moet kunnen maken van publiek vervoer: een fijnmazig netwerk in woonwijken, werklocaties enz. Waar de bus verdwijnt moet er een alternatief zijn. Er mag geen vervoersarmoede ontstaan.

De één z’n voordeel...

De RET hield hier soms wel en soms geen rekening mee bij het zoeken naar aanpassingen in het busnet. Voor een groot deel van de gemeente Capelle aan den IJssel stelde de RET voor wel iets te gaan doen met oproepbaar vervoer dicht bij huis, tegelijk met het opheffen van buslijn 31 en een buurtbus. Niet zo heel veel kilometers verderop, in de Rotterdamse wijk Ommoord, deed het bedrijf dit niet. In de plannen van de RET verdwijnt buslijn 35 in een groot gedeelte van de wijk. Dit heeft voor reizigers zeker voordelen, omdat er dan een snellere busverbinding komt tussen OV-knooppunt Rotterdam Alexander en de wijken Hillegersberg en Schiebroek. Voor een groot deel van Ommoord, waar veel ouderen wonen en veel zorginstellingen zijn, betekent het slechter OV. Het aantal reizigers dat voordeel heeft van deze wijziging en het aantal reizigers dat er nadeel van heeft houdt elkaar volgens de RET ongeveer in evenwicht.

Protesten 

Het voorstel van de RET om buslijn 35 sneller te maken leidde tot protesten van reizigers. Rover vindt dat er een alternatief moet zijn voor reizigers die er nadeel van hebben. Volgens de RET is de metro een goed alternatief; Rover vindt die te ver weg. Het reizigersoverleg Metrocov, waar Rover Rotterdam in zit, adviseerde negatief op de plannen. De wijkraad in Ommoord protesteerde ook, evenals de gemeenteraad van Rotterdam. De RET heeft haar plannen nu veranderd: er blijft een bus rijden langs de haltes waar buslijn 35 straks niet meer komt. Helaas wel minder vaak. Protesteren deed ook de gemeente Vlaardingen, waar de bus in 2027 in een deel van de wijk Holy niet meer ’s avonds en op zondag zou rijden. Die plannen zijn ook ten goede veranderd. In veel reacties proef je dat het allebei tegelijk moet: versnellen én een alternatief voor dicht bij huis en werk!